Hà Nội là mảnh đất ngàn năm văn hiến, nơi quy tụ và gìn giữ kho tàng di sản văn hóa khổng lồ. Trong đó, các nghệ nhân chính là những "báu vật nhân văn sống", những người trực tiếp nắm giữ và truyền dạy bí quyết của cha ông.
Nơi đây sở hữu mạng lưới nghệ nhân di sản đông đảo, là những người nắm giữ kỹ thuật nghề truyền thống, văn hóa phi vật thể (như tranh Hàng Trống, tò he, đậu bạc) và sơn mài, được vinh danh qua các danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân, Nghệ nhân Ưu tú. Họ đóng vai trò then chốt trong việc gìn giữ, sáng tạo và truyền dạy tinh hoa văn hóa thủ đô qua nhiều thế hệ.
Các Nghệ nhân Di sản Nổi bật tại Hà Nội:
Các nghệ nhân hoạt động đa dạng trên nhiều lĩnh vực từ nghề thủ công truyền thống đến các loại hình nghệ thuật trình diễn:
- Mây tre đan: Nghệ nhân Nguyễn Văn Tĩnh (làng Phú Vinh) nổi tiếng với các tác phẩm tinh xảo, từng thực hiện bức chân dung Bác Hồ bằng mây tre.
- Tò he: Nghệ nhân ưu tú Đặng Văn Khang (làng Xuân La) – người giữ lửa cho loại hình đồ chơi dân gian độc đáo của Thủ đô.
- Đậu bạc: Nghệ nhân Quách Phan tuấn là một trong những người hiếm hoi còn giữ được bí quyết nghề đậu bạc (làm trang sức bằng sợi bạc li ti) tại làng Định Công.
- Điêu khắc gỗ: Nghệ nhân Đỗ Văn Cường (xã Vân Hà, Đông Anh) được mệnh danh là người "khiến gỗ nở hoa" với những tác phẩm mỹ nghệ tinh
- Lĩnh vực Sơn mài & Mỹ nghệ: Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Tấn Phát (tiên phong sáng tạo từ di sản, lan tỏa sơn mài truyền thống),
- Lĩnh vực Tranh dân gian: Nghệ nhân Lê Đình Nghiên (tranh Hàng Trống, phục chế tranh cũ).
- Các lĩnh vực khác: Nghệ nhân Nguyễn Phương Hùng (khắc dấu)....
Thông tin Vinh danh & Phát triển:
Năm 2025: UBND TP. Hà Nội công nhận 64 Nghệ nhân Hà Nội, trong đó 3 Nghệ nhân Nhân dân và 28 Nghệ nhân Ưu tú.
Các lĩnh vực trọng tâm: Sơn mài, điêu khắc, tò he, đúc đồng, gốm sứ, dệt lụa, và các nghề thủ công mỹ nghệ tại các làng nghề như Bát Tràng, Vạn Phúc, Sơn Đồng.
Các nghệ nhân không chỉ sản xuất mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc truyền ký ức, duy trì hồn cốt của Thủ đô nghìn năm văn hiến.
Di sản văn hóa phi vật thể gắn liền với nghệ nhân
Hà Nội hiện có 1.973 di sản văn hóa phi vật thể, trong đó nhiều loại hình được bảo tồn nhờ bàn tay nghệ nhân:
- Di sản được UNESCO ghi danh: Hội Gióng, Ca trù, Kéo co
(nghi lễ và trò chơi), Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ, và thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu. - Di sản quốc gia mới: Năm 2026, Hà Nội công nhận thêm các di sản như Bánh cuốn Thanh Trì, Chả cá Lã Vọng, và các lễ hội truyền thống (Hội hát chèo tàu Tổng Gối, Hội làng La Phù...). Báo Quân đội nhân dân +1
Các nghệ nhân không chỉ sản xuất mà còn mở các lớp truyền nghề, biến các làng nghề như Bát Tràng (Gốm), Vạn Phúc (Lụa), Đào Thục (Múa rối nước) thành những điểm đến du lịch văn hóa hấp dẫn.
Bình luận của bạn